Jak odzyskać RAIDZ2 we FreeBSD: usunięta pula ZFS i pliki z migawki

Usunięcie puli ZFS, uszkodzenie tablicy partycji GPT lub utrata kilku dysków może pozbawić użytkownika FreeBSD dostępu do ważnych plików. W tym artykule pokazujemy, jak odzyskać dane z usuniętej puli RAIDZ2, mając do dyspozycji tylko trzy z pięciu dysków SSD, oraz jak odzyskać usunięte pliki z migawki ZFS za pomocą Hetman RAID Recovery.

Jak odzyskać RAIDZ2 we FreeBSD: usunięta pula ZFS i pliki z migawki

RAIDZ2 wykorzystuje podwójną parzystość i toleruje awarię dwóch dysków w obrębie jednego vdev RAIDZ2. Taka nadmiarowość nie chroni jednak przed przypadkowym usunięciem plików, puli lub partycji. Do odzyskania danych konieczne jest zachowanie potrzebnych bloków i metadanych ZFS.

Omówimy dwa scenariusze: dostęp do usuniętej puli ZFS po usunięciu jej partycji GPT oraz odzyskiwanie plików z wcześniejszego stanu zestawu danych zachowanego w migawce. W obu przypadkach wykorzystamy Hetman RAID Recovery.

Odzyskiwanie zademonstrujemy na komputerze z systemem Windows. Hetman RAID Recovery jest dostępny również dla systemów Linux i macOS.

Przejdź do widoku
Odzyskiwanie danych RAIDZ2 we FreeBSD: usunięta pula i pliki z migawki

Odzyskiwanie danych RAIDZ2 we FreeBSD: usunięta pula i pliki z migawki

Środowisko testowe FreeBSD i RAIDZ2

W eksperymencie wykorzystaliśmy serwer Dell PowerEdge R710 z systemem FreeBSD 15.1. Na pięciu dyskach SSD utworzyliśmy partycje GPT i zbudowaliśmy z nich trzy oddzielne pule ZFS. Każda z pul wykorzystuje własny zestaw partycji na tych samych pięciu dyskach.

ParametrCharakterystyka
SerwerDell PowerEdge R710
System operacyjnyFreeBSD 15.1
Dyski5 SSD
Tablica partycjiGPT
System plikówZFS
KonfiguracjaRAIDZ2 (podwójna parzystość)
Pulepool1, pool2, pool3
Dyski SSD dostępne do odzyskiwania3 z 5
FreeBSD w Webmin: pool1, pool2 i pool3, RAIDZ2, po pięć dysków członkowskich w stanie ONLINE

Scenariusze utraty danych

Wszystkie trzy pule zawierały ten sam zestaw danych. Przygotowaliśmy następujące scenariusze testowe:

  • pool1 — pozostawiliśmy bez zmian.
  • pool2 — utworzyliśmy rekurencyjną migawkę ZFS, a następnie usunęliśmy część plików z zestawów danych i zwykłych katalogów.
  • pool3 — usunęliśmy samą pulę, a później partycje GPT, z których się składała.
FreeBSD: polecenie zfs list -t snapshot -r pool2 wyświetla listę migawek zestawów danych

Poniższy zrzut ekranu przedstawia wynik usunięcia jednej z partycji GPT należących do pool3: za dwiema partycjami pozostałych pul znajduje się wolne miejsce.

FreeBSD: na dysku GPT mfid1 usunięto partycję mfid1p3, pozostawiając wolne miejsce

Po przygotowaniu wyłączyliśmy serwer w normalny sposób i wyjęliśmy dyski. Do odzyskiwania wykorzystaliśmy tylko trzy z pięciu dysków SSD, aby sprawdzić działanie programu z niekompletną konfiguracją RAIDZ2.

Podłączanie dysków do odzyskiwania

W celu przeprowadzenia analizy podłącz dostępne dyski należące do RAIDZ2 do komputera przez odpowiednie porty SATA lub SAS. W przypadku zgodnych dysków można również użyć adapterów USB, stacji dokujących lub obudów zewnętrznych. W naszym teście fizycznie podłączyliśmy trzy dyski SSD do osobnego komputera z systemem Windows.

Do odzyskiwania danych z uszkodzonych macierzy RAID, urządzeń NAS i innych wielodyskowych systemów pamięci masowej.

Jeśli dyski pozostają w serwerze i można je odczytać, połącz się z serwerem przez SSH w Hetman RAID Recovery i zdalnie analizuj jego urządzenia blokowe.

Aby pracować na kopiach nośników, wybierz dysk fizyczny w programie, kliknij Save Disk i wybierz tryb Full. Pozwala on zapisać całą dostępną zawartość dysku, w tym struktury metadanych i wolne miejsce. Zapisz obraz na innym dysku fizycznym.

Hetman RAID Recovery: kreator Image creation, wybrany tryb Full dla fizycznego dysku SSD

Aby zamontować gotowe obrazy, użyj funkcji Mount Disk, wybierz typ obrazu (np. RAW disk images) i wskaż odpowiednie pliki. Następnie możesz je analizować zamiast oryginalnych dysków.

Hetman RAID Recovery: Mount Disk, wybór typu RAW disk images

Nie inicjalizuj dysków źródłowych, nie twórz na nich nowych partycji GPT ani pul ZFS i nie wykonuj innych operacji zapisu. Może to uszkodzić bloki i metadane niezbędne do odzyskiwania.

Automatyczna rekonstrukcja niekompletnej macierzy RAIDZ2

Uruchom Hetman RAID Recovery. Program analizuje podłączone dyski i próbuje znaleźć zachowane struktury metadanych RAID i systemów plików. Dyski fizyczne są widoczne w sekcji Physical Disks, a zrekonstruowane macierze w RAID Volumes. W naszym przypadku Hetman RAID Recovery 3.1 automatycznie wykrył wszystkie trzy pule testowe: pool1, pool2 i pool3. Pozostałe dyski i widoczny w interfejsie wolumin storage nie należą do tych trzech pul testowych.

Hetman RAID Recovery: pool1, pool2 i pool3 w RAID Volumes, właściwości pool1 i lista RAID Disks

Wybierz jedną z pul i sprawdź jej właściwości. Pole File system wskazuje ZFS, a pole RAID type — RAIDZ2. W sekcji RAID Disks widać pięć pozycji: trzy dostępne elementy i dwie pozycje oznaczone jako Empty disk. Te ostatnie oznaczają brakujące dyski, a nie puste dyski fizyczne.

Hetman RAID Recovery: wybrano pool2, system plików ZFS i typ RAIDZ2 (ZFS RAID)

Rozmiary dostępnych elementów widoczne we właściwościach odpowiadają partycjom wybranej puli, a nie całkowitej pojemności dysków SSD. Program automatycznie ustalił kolejność elementów i brakujące pozycje bez ręcznej konfiguracji.

Szczególnie istotne jest to, że na liście RAID Volumes pojawiła się również pula pool3. Pomimo usunięcia puli i jej partycji GPT na dostępnych dyskach zachowało się wystarczająco dużo metadanych do rekonstrukcji konfiguracji.

Hetman RAID Recovery: zrekonstruowana pool3, trzy dostępne partycje po 23.63 GB i dwie pozycje Empty disk

Jak odzyskać pliki z usuniętej puli ZFS

Kliknij dwukrotnie zrekonstruowany wolumin pool3. W kreatorze analizy wybierz Fast scan. Szybka analiza wykorzystuje zachowane struktury systemu plików i metadane ZFS, dzięki czemu przy ich odpowiedniej integralności można znaleźć pliki bez skanowania całej dostępnej przestrzeni.

Kreator analizy pool3 w Hetman RAID Recovery: wybrano Fast scan

W naszym eksperymencie szybka analiza wystarczyła. Kreator poinformował o znalezieniu 39 katalogów i 1 403 plików w pool3. Jest to liczba znalezionych obiektów, a nie potwierdzenie integralności każdego pliku.

Zakończono Fast scan puli pool3: znaleziono 39 katalogów i 1 403 plików, system plików ZFS

Program wyświetlił strukturę pool3 z zestawami danych ZFS i zwykłymi katalogami, które istniały przed usunięciem puli. Otwórz potrzebne katalogi i sprawdź obecność plików.

Katalog główny zrekonstruowanej pool3: zestawy danych ZFS i katalog db-backups

Jeśli szybka analiza nie znajdzie potrzebnych danych lub struktury metadanych są bardziej uszkodzone, uruchom pełną analizę tego woluminu. Wynik zależy od stanu metadanych i bloków danych.

Jak odzyskać usunięte pliki z migawki ZFS

Otwórz pool2 i wykonaj Fast scan. Rekurencyjna migawka utworzona przed usunięciem plików zachowuje stan wybranego zestawu danych i jego podrzędnych zestawów danych z chwili utworzenia migawki. W tym przypadku nie trzeba zatem osobno wyszukiwać usuniętych obiektów.

W katalogu głównym przeanalizowanej puli otwórz folder Snapshots. Program wyświetla zapisane stany zestawów danych wraz z czasem utworzenia migawek.

Folder Snapshots w pool2: zapisane stany zestawów danych z datami utworzenia

Wybierz zapisany stan zestawu danych files i otwórz katalog General. W bieżącym stanie pool2 niektórych plików już nie ma, ale w migawce pozostały one w swoich katalogach w takiej postaci, w jakiej znajdowały się w momencie jej utworzenia.

Zawartość katalogu General w migawce zestawu danych files: dokumenty, zdjęcia, filmy i archiwa

Ta metoda umożliwia zapisanie wybranych plików z migawki bez przywracania całego zestawu danych do wcześniejszego stanu.

Zapisywanie odzyskanych plików

Procedura zapisywania danych jest identyczna dla usuniętej pool3 i migawki pool2. Przed odzyskiwaniem otwórz w oknie podglądu kilka znalezionych dokumentów, zdjęć lub innych znanych plików.

Hetman RAID Recovery: podgląd obrazu BMP z migawki pool2

Prawidłowe wyświetlenie pliku oznacza, że program zdołał odczytać co najmniej dane potrzebne do jego podglądu. To ważna kontrola w przypadku niekompletnych macierzy: obecność nazwy pliku w katalogu sama w sobie nie gwarantuje integralności wszystkich jego bloków.

Zaznacz potrzebne pliki lub całe katalogi wraz z zawartością i kliknij Recovery. W kreatorze odzyskiwania wybierz Save to hard disk.

File Recovery Wizard: wybrano Save to hard disk

Wskaż folder docelowy na osobnym dysku fizycznym z wystarczającą ilością wolnego miejsca. W naszym przykładzie jest to D:\Recovered files 1. Rozpocznij kopiowanie przyciskiem Recovery.

Kreator Save to hard disk: ścieżka D:\Recovered files 1 i dostępne miejsce na dysku docelowym

Nie zapisuj odzyskanych plików na źródłowych dyskach SSD, z których zrekonstruowano RAIDZ2. Nowy zapis może nadpisać dane lub metadane potrzebne do dalszego odzyskiwania.

Po zakończeniu kopiowania otwórz folder docelowy w Eksploratorze plików Windows, sprawdź obecność plików i, jeśli to możliwe, otwórz je w odpowiednich aplikacjach. W przedstawionym przykładzie w folderze docelowym pojawiły się trzy pliki: BMP, DOCX i RAR.

Eksplorator plików Windows: trzy odzyskane pliki BMP, DOCX i RAR w folderze Recovered files 1

W ten sam sposób zapisz potrzebne pliki z usuniętej pool3 na osobnym dysku.

Podsumowanie

W tym teście Hetman RAID Recovery automatycznie wykrył konfigurację trzech pul ZFS RAIDZ2 w FreeBSD, korzystając tylko z trzech spośród pięciu dysków SSD. Szybka analiza umożliwiła dostęp do plików pool3 usuniętej wraz z partycjami GPT, a także odzyskanie plików z migawki pool2.

Możliwość odzyskania danych zależy od stanu dostępnych dysków, metadanych i bloków danych. RAIDZ2 i migawki nie zastępują niezależnej kopii zapasowej: ważne dane przechowuj również na osobnym nośniku.

Oksana Volyniuk

Autor: , Pisarz techniczny

Oksana Volyniuk jest autorem pracującym w Hetman Software. Ma prawie trzyletnie doświadczenie w zakresie technologii IT, a wcześniej pracowała jako HR menedżer w IT kompanii. Oksana kocha technologię i jest zapalona tworzeniem każdego aktykułu, który może pomóć ludziom.

Michał Mirosznyczenko

Redaktor: , Pisarz techniczny

Michał Mirosznyczenko jest jednym z czołowych programistów firmy Hetman Software. Bazując na piętnastoletnim doświadczeniu w tworzeniu oprogramowania, dzieli się swoją wiedzą z czytelnikami naszego bloga. Oprócz programowania Michał jest ekspertem w dziedzinie odzyskiwania danych, systemów plików, urządzeń do przechowywania danych i macierzy RAID.

Rekomendujemy